SABAH FIRST DAN MASA DEPAN UPKO

MEMAHAMI POLITIK MELANGKAUI TAJUK BERITA

Siri 11

Oleh Mohd Khairy Abdullah
Editor-in-Residence
Pensiangan, Sabah

SEJARAH membuktikan bahawa parti politik tidak gugur kerana kekurangan slogan. Sebaliknya, parti politik kehilangan relevansi apabila gagal menterjemahkan slogan menjadi dasar awam yang benar-benar mengubah kehidupan rakyat.

Begitu juga dengan pemimpin. Populariti mungkin mampu memenangkan pilihan raya, tetapi hanya prestasi yang mampu mengekalkan legitimasi. Inilah hukum politik moden yang semakin jelas dalam hampir semua demokrasi dunia.

Daripada Eropah hingga Asia Timur, daripada Kanada hingga New Zealand, landskap politik menunjukkan bahawa pengundi semakin kurang dipengaruhi oleh retorik identiti semata-mata. Sebaliknya, mereka semakin menilai kemampuan parti membina penyelesaian terhadap cabaran sebenar seperti kos sara hidup, peluang pekerjaan, pendidikan, tadbir urus dan kesejahteraan sosial.

Dalam disiplin sains politik, perubahan ini dikenali sebagai peralihan daripada identity politics kepada programmatic politics — politik yang menilai parti berdasarkan kejelasan dasar, keupayaan mentadbir, prestasi institusi dan hasil yang dapat dirasai rakyat, bukannya semata-mata sejarah perjuangan atau sentimen politik.

Persoalan besar yang perlu dijawab oleh semua parti politik, termasuk UPKO, ialah sama ada mereka benar-benar bersedia memasuki era politik baharu ini.

Di sinilah slogan Sabah First memperoleh makna yang jauh lebih besar daripada sekadar slogan kempen. Sekiranya diterjemahkan secara konsisten, Sabah First berpotensi berkembang menjadi satu doktrin politik pembangunan yang membimbing pembentukan dasar, budaya organisasi dan orientasi kepimpinan.

Perbezaannya amat besar.

Slogan boleh berubah mengikut musim politik.

Tetapi doktrin membentuk budaya organisasi.

Dalam kerangka Historical Institutionalism, organisasi yang mampu bertahan merentasi dekad ialah organisasi yang berjaya membina institusi yang lebih besar daripada individu. Tokoh akan datang dan pergi, namun institusi yang memiliki falsafah, norma dan budaya yang kukuh akan terus berkembang kerana nilai tersebut diwariskan merentasi generasi.

Inilah yang membezakan institutional party daripada personalistic party.

Sekiranya Sabah First berkembang sebagai falsafah institusi, kelangsungan UPKO tidak lagi bergantung kepada karisma mana-mana pemimpin. Sebaliknya, setiap pemimpin baharu menjadi pemegang amanah kepada satu gagasan yang lebih besar daripada dirinya sendiri.

Di sinilah bermulanya kelangsungan politik jangka panjang.

Lebih penting lagi, falsafah yang benar-benar berakar akan membentuk budaya membuat keputusan organisasi. Setiap dasar, pelantikan, keutamaan pembangunan dan pendekatan pentadbiran akhirnya akan dinilai berdasarkan sejauh mana ia menepati prinsip Sabah First, bukan semata-mata pertimbangan politik jangka pendek. Dalam jangka panjang, budaya inilah yang membezakan organisasi yang stabil daripada organisasi yang sentiasa berubah mengikut individu.

Dalam teori Political Communication, sesuatu idea hanya memperoleh legitimasi apabila rakyat memahami bagaimana idea tersebut menyelesaikan masalah kehidupan mereka.

Rakyat tidak mengundi definisi.

Mereka mengundi pengalaman.

Mereka ingin melihat sama ada Sabah First benar-benar diterjemahkan melalui:

• peluang pekerjaan berkualiti;
• pembangunan luar bandar yang lebih seimbang;
• pendidikan yang meningkatkan mobiliti sosial;
• ekonomi digital yang inklusif;
• keselamatan makanan;
• infrastruktur yang menghubungkan komuniti;
• tadbir urus yang telus dan berintegriti;
• peluang kepimpinan kepada generasi muda.

Apabila hubungan antara falsafah dan kehidupan harian menjadi jelas, slogan berubah menjadi dasar.

Dasar berubah menjadi pengalaman rakyat.

Dan pengalaman akhirnya melahirkan kepercayaan politik.

Di sinilah teori Policy Feedback menjadi semakin relevan. Dasar yang berjaya bukan sahaja menyelesaikan masalah semasa, malah membentuk semula persepsi rakyat terhadap institusi politik. Apabila rakyat secara konsisten merasai manfaat sesuatu dasar, mereka bukan sekadar menyokong kerajaan yang memerintah, tetapi mula membina keyakinan terhadap institusi yang melaksanakan dasar tersebut. Dalam erti kata lain, dasar yang baik akhirnya menghasilkan modal politik yang lebih kukuh daripada retorik yang baik.

Dari sudut sains politik, kekuatan sebenar Sabah First bukan terletak pada keupayaannya membezakan UPKO daripada parti lain.

Nilai strategiknya ialah keupayaannya mentakrifkan semula identiti UPKO sebagai sebuah policy-driven party yang dinilai berdasarkan kapasiti mentadbir dan keberkesanan pelaksanaan dasar.

Dalam demokrasi moden, parti yang bergantung kepada sentimen lazimnya mengalami turun naik mengikut perubahan emosi pengundi. Sebaliknya, parti yang membina reputasi melalui prestasi dasar mempunyai peluang lebih besar memperoleh performance legitimacy, iaitu legitimasi yang lahir daripada hasil sebenar, bukannya sekadar janji politik.

Sekiranya Sabah First berjaya diterjemahkan kepada dasar yang konsisten, UPKO berpotensi memperoleh beberapa kelebihan strategik.

Pertama, memperkukuh legitimasi politik melalui keselarasan antara prinsip dan tindakan.

Kedua, membina kepercayaan jangka panjang yang lebih stabil berbanding sokongan bermusim ketika pilihan raya.

Ketiga, menarik penyertaan golongan profesional, belia dan pemimpin pelapis yang cenderung memilih organisasi dengan hala tuju yang jelas.

Keempat, memperkukuh budaya institusi kerana organisasi tidak lagi bergantung kepada individu semata-mata.

Kelima, meningkatkan institutional trust, iaitu kepercayaan rakyat terhadap institusi politik yang menjadi asas kepada kestabilan demokrasi dalam jangka panjang.

Namun semua potensi ini hanya boleh dicapai sekiranya slogan diterjemahkan menjadi dasar yang boleh diukur, dinilai dan dirasai rakyat.

Sabah First tidak seharusnya ditafsirkan sebagai slogan yang memisahkan Sabah daripada Persekutuan.

Sebaliknya, dalam kerangka competitive federalism, Sabah First boleh difahami sebagai usaha memperkukuh keupayaan Sabah membangunkan ekonomi, institusi dan modal insan agar mampu menjadi rakan yang lebih kuat dalam Persekutuan Malaysia.

Dalam sistem federalisme moden, negeri yang berjaya bukanlah negeri yang paling lantang menuntut hak. Sebaliknya, negeri yang memiliki state capacity yang tinggi — institusi yang cekap, ekonomi yang berdaya tahan, birokrasi yang berkesan, tadbir urus yang berkualiti dan modal insan yang kompetitif — lazimnya mempunyai kedudukan tawar-menawar yang lebih kukuh dalam hubungan antara kerajaan negeri dan Persekutuan.

Oleh itu, Sabah First akan memperoleh legitimasi yang lebih mampan apabila diterjemahkan sebagai agenda memperkukuh kapasiti negeri, memperluas penciptaan nilai awam (public value) dan meningkatkan daya saing Sabah dalam Persekutuan Malaysia, bukannya sekadar membina naratif politik.

Ironinya, cabaran terbesar Sabah First bukan datang daripada parti lawan.

Cabaran sebenar datang daripada kegagalan organisasi sendiri menterjemahkan slogan kepada tindakan.

Sejarah politik dunia menunjukkan bahawa slogan tidak pernah gagal dengan sendirinya.

Yang gagal ialah organisasi yang tidak mempunyai disiplin institusi, kapasiti pelaksanaan dan budaya akauntabiliti untuk melaksanakan apa yang dijanjikan.

Apabila slogan tidak diterjemahkan kepada dasar, rakyat mula melihatnya sebagai retorik.

Apabila retorik berulang tanpa hasil, kepercayaan mula terhakis.

Dan apabila kepercayaan hilang, legitimasi politik turut merosot.

Dalam demokrasi moden, rakyat akhirnya tidak menghukum slogan.

Mereka menghukum jurang antara janji dan prestasi.

Masa depan UPKO tidak akan ditentukan oleh sejauh mana Sabah First disebut dalam ucapan.

Sebaliknya, ia akan ditentukan oleh sejauh mana falsafah itu membentuk keputusan kerajaan, membimbing pembangunan negeri, memperkukuh institusi, meningkatkan kapasiti pentadbiran serta menghasilkan manfaat yang benar-benar meningkatkan kesejahteraan rakyat.

Pilihan raya hanyalah titik permulaan.

Kepercayaan rakyat dibina setiap hari melalui dasar, pentadbiran, integriti dan keupayaan institusi memenuhi harapan masyarakat.

Sekiranya Sabah First berkembang sebagai falsafah pembangunan yang inklusif, menghormati prinsip federalisme, memperkukuh institusi, memupuk tadbir urus yang baik serta menghasilkan manfaat yang boleh dirasai oleh seluruh rakyat Sabah, maka nilainya akan melangkaui kepentingan mana-mana parti politik.

Ia akan berkembang menjadi satu gagasan pembangunan negeri.

Dan di situlah ukuran sebenar kejayaan sesebuah idea politik.

Bukan kerana ia paling kerap diulang.

Tetapi kerana ia berjaya membentuk institusi yang kukuh, meningkatkan kepercayaan rakyat, memperluas peluang pembangunan dan mengubah kehidupan masyarakat secara berkekalan. Dalam politik moden, idea yang bertahan bukanlah idea yang paling lantang dilaungkan, tetapi idea yang paling berkesan diterjemahkan menjadi dasar, institusi dan hasil yang dirasai oleh rakyat.