SABAH FIRST: Apabila Kepentingan Wilayah Menjadi Teras Kepimpinan Moden

MEMAHAMI POLITIK MELANGKAUI TAJUK BERITA

Siri 10

Oleh Mohd Khairy Abdullah
Editor-in-Residence
Pensiangan, Sabah

ABAD ke-21 telah mengubah cara negara ditadbir. Jika suatu ketika dahulu kekuatan sesebuah negara diukur melalui keupayaan kerajaan pusat mengawal setiap aspek pentadbiran, hari ini ukuran kejayaan semakin bergantung kepada keupayaan setiap wilayah membangunkan potensinya sendiri.

Perubahan ini bukan berlaku secara kebetulan. Ia didorong oleh globalisasi ekonomi, revolusi teknologi, persaingan pelaburan antarabangsa dan tuntutan rakyat terhadap pentadbiran yang lebih responsif. Dalam dunia yang saling bersaing, kerajaan pusat tidak lagi mampu menjadi satu-satunya pemacu pembangunan. Negeri, wilayah dan kerajaan tempatan kini muncul sebagai pemain utama dalam membina daya saing negara.

Atas sebab itulah konsep seperti place-based development, competitive federalism dan multi-level governance semakin menjadi rujukan dalam pentadbiran moden. Ketiga-tiganya berkongsi satu prinsip yang sama: negara yang kukuh dibina daripada wilayah yang kukuh.

Dalam kerangka inilah slogan Sabah First wajar difahami.

Dalam perdebatan politik, slogan sering disalah tafsir sebagai alat kempen pilihan raya. Hakikatnya, slogan yang bertahan lazimnya mencerminkan falsafah politik yang lebih mendalam.

Sabah First tidak sepatutnya dinilai hanya sebagai ungkapan retorik. Dari perspektif sains politik, ia boleh ditafsirkan sebagai pendekatan politik pembangunan, iaitu meletakkan kesejahteraan rakyat, pembangunan institusi dan kemajuan wilayah sebagai keutamaan dalam proses membuat dasar.

Persoalan asasnya bukan siapa yang memperoleh kuasa, tetapi bagaimana kuasa digunakan untuk menghasilkan kemajuan yang boleh diukur dan dirasai rakyat.

Dalam politik moden, inilah ukuran sebenar kepimpinan.

Salah satu kesilapan terbesar dalam memahami federalisme ialah menganggap semua negeri perlu dibangunkan menggunakan pendekatan yang sama.

Sains politik menunjukkan bahawa persekutuan yang berjaya ialah persekutuan yang mengiktiraf perbezaan sejarah, geografi, demografi dan ekonomi setiap wilayah. Pendekatan ini dikenali sebagai federalisme asimetrik, iaitu pengiktirafan bahawa keperluan setiap wilayah tidak semestinya seragam.

Sabah mempunyai keluasan geografi yang luas, kawasan pedalaman yang mencabar, kepelbagaian etnik yang kaya, kedudukan strategik di rantau ASEAN serta sumber asli yang besar. Oleh itu, adalah munasabah jika dasar pembangunan Sabah dirangka berdasarkan realiti tersebut.

Mengiktiraf keunikan wilayah bukanlah ancaman kepada perpaduan. Sebaliknya, ia merupakan prasyarat kepada sebuah persekutuan yang lebih stabil dan berfungsi dengan berkesan.

Perbahasan mengenai Sabah tidak boleh hanya berkisar kepada isu jalan raya, elektrik atau kemudahan asas, walaupun semua itu amat penting. Sabah juga perlu dilihat melalui lensa geopolitik.

Kedudukannya yang menghadap Laut China Selatan dan Laut Sulu, serta peranannya dalam BIMP-EAGA dan ASEAN, menjadikan Sabah antara wilayah yang mempunyai nilai strategik tinggi di rantau Indo-Pasifik.

Dalam landskap geopolitik semasa, wilayah yang memiliki kedudukan strategik, kestabilan politik dan tadbir urus yang baik akan lebih mudah menarik pelaburan, memperkukuh perdagangan serta memainkan peranan penting dalam rantaian bekalan serantau.

Justeru, memperkukuh Sabah bukan sekadar agenda negeri. Ia juga merupakan pelaburan strategik kepada keselamatan, ekonomi dan kedudukan Malaysia di rantau ini.

Dalam ekonomi politik moden, wilayah bukan lagi sekadar unit pentadbiran. Wilayah merupakan enjin pertumbuhan nasional.

Apabila Sabah meningkatkan produktiviti, menarik pelaburan berkualiti, membangunkan industri hiliran, memperkukuh perusahaan tempatan dan melahirkan modal insan yang kompetitif, manfaatnya tidak terhenti di sempadan negeri. Ia mengalir kepada ekonomi Malaysia melalui peningkatan perdagangan, peluang pekerjaan, hasil kerajaan dan daya saing negara.

Oleh itu, Sabah First tidak boleh dilihat sebagai permainan sifar (zero-sum game), seolah-olah keuntungan Sabah bermaksud kerugian Malaysia. Sebaliknya, pembangunan Sabah dan kemajuan Malaysia saling mengukuhkan.

Satu lagi pembaharuan yang perlu berlaku ialah perubahan cara berfikir.

Politik wilayah tidak seharusnya terhad kepada tuntutan terhadap kerajaan pusat. Politik moden menuntut wilayah membina keupayaan sendiri melalui institusi yang cekap, tadbir urus yang telus, pengurusan kewangan yang berhemah dan dasar yang konsisten.

Di sinilah konsep competitive federalism menjadi relevan. Negeri bukan sekadar bersaing mendapatkan peruntukan, tetapi berlumba meningkatkan kecekapan pentadbiran, menarik pelaburan, membangunkan bakat dan memperkukuh inovasi.

Persaingan yang sihat seperti ini akhirnya memberi manfaat kepada seluruh negara.

Sejarah menunjukkan bahawa slogan yang hebat tidak menjamin kejayaan.

Yang menentukan kejayaan ialah institusi yang mampu menterjemahkan idea kepada tindakan.

Sabah First hanya akan mempunyai makna jika disokong oleh:

• perancangan strategik yang konsisten;
• pentadbiran berasaskan bukti dan data;
• institusi yang bebas daripada campur tangan politik yang berlebihan;
• kepimpinan yang berintegriti;
• pengurusan sumber yang cekap; dan
• budaya akauntabiliti yang tinggi.

Dalam politik moden, institusi sentiasa mengatasi retorik.

Malaysia tidak akan menjadi lebih kuat dengan menjadikan semua negeri seragam. Malaysia akan menjadi lebih kuat apabila setiap negeri mampu mencapai potensi terbaiknya mengikut kelebihan masing-masing.

Sabah mempunyai potensi menjadi hab ekonomi biru, tenaga, pelancongan lestari, perdagangan serantau, keselamatan maritim dan pembangunan luar bandar yang inovatif. Jika potensi ini dibangunkan secara strategik, manfaatnya akan dirasai bukan sahaja oleh rakyat Sabah, malah oleh seluruh negara.

Atas sebab itu, Sabah First harus difahami sebagai satu falsafah pembangunan wilayah yang menyokong kekuatan Persekutuan, bukannya menafikannya.

Dalam dunia yang semakin dipengaruhi oleh persaingan ekonomi, perubahan geopolitik dan revolusi teknologi, kejayaan sesebuah negara tidak lagi bergantung kepada kekuatan kerajaan pusat semata-mata. Ia bergantung kepada keupayaan setiap wilayah membangunkan kelebihan masing-masing secara bertanggungjawab, inklusif dan berdaya saing.

Dalam kerangka itulah Sabah First harus difahami. Ia bukan slogan yang memisahkan, tetapi falsafah yang memperkukuh hubungan antara wilayah dan negara melalui pembangunan yang adil, institusi yang kukuh dan kepimpinan yang berorientasikan hasil.

Apabila setiap keputusan bermula dengan persoalan “Apakah manfaat terbaik kepada rakyat Sabah?”, maka yang terhasil bukan sahaja kemajuan untuk Sabah, tetapi juga sumbangan yang lebih besar kepada kekuatan Malaysia sebagai sebuah Persekutuan.

Sabah yang lebih maju bukanlah cabaran kepada Malaysia. Sabah yang lebih maju ialah salah satu syarat untuk Malaysia menjadi sebuah negara yang lebih berdaya saing, lebih seimbang pembangunannya dan lebih dihormati di pentas antarabangsa. Itulah makna sebenar Sabah First—bukan mendahulukan Sabah dengan menafikan yang lain, tetapi memajukan Sabah agar Malaysia menjadi lebih kuat.