Apabila Kesetiaan Bertukar Menjadi Pengampuan: Ancaman Senyap Dalam Organisasi Politik

SIRI 4

Oleh Mohd Khairy Abdullah
Editor-in-Residence

DALAM setiap organisasi politik, kesetiaan merupakan nilai yang penting. Tanpa kesetiaan, sukar bagi sesebuah parti membina kestabilan, melaksanakan dasar dan mengekalkan disiplin organisasi. Namun, kesetiaan mempunyai sempadan yang membezakan antara komitmen kepada perjuangan dengan pengabdian kepada individu.

Apabila sempadan itu mula kabur, lahirlah satu budaya yang lebih berbahaya daripada perbezaan pendapat, iaitu budaya pengampuan.

Pengampu sering disalah tafsir sebagai penyokong paling setia. Hakikatnya, dari perspektif sains politik dan teori organisasi, pengampuan bukan tanda kekuatan organisasi, tetapi petunjuk bahawa mekanisme semak dan imbang sedang melemah. Organisasi yang dipenuhi pengampu mungkin kelihatan tenang di permukaan, namun sedang kehilangan keupayaan untuk membetulkan kesilapan dari dalam.

Kesetiaan lahir daripada kepercayaan terhadap prinsip, perjuangan dan institusi. Pengampuan pula lahir daripada kepentingan peribadi, keinginan mendapatkan pengaruh atau harapan memperoleh kedudukan dalam organisasi.

Ahli yang setia akan mempertahankan dasar parti kerana mempercayainya. Mereka juga sanggup menegur kepimpinan apabila melihat keputusan yang boleh menjejaskan organisasi.

Sebaliknya, pengampu mempertahankan individu tanpa mengira sama ada keputusan itu betul atau salah. Ukuran mereka bukan lagi kepentingan parti, tetapi kedudukan diri sendiri.

Di sinilah organisasi mula kehilangan budaya intelektual. Perbahasan digantikan dengan pujian, manakala keberanian memberi pandangan yang jujur semakin berkurangan.

Dalam kajian kepimpinan, antara risiko terbesar kepada sesebuah organisasi ialah apabila pemimpin hanya menerima maklumat yang menyenangkan dirinya.

Fenomena ini berkait rapat dengan konsep groupthink, apabila ahli dalam kelompok memilih untuk mengekalkan kesepakatan yang kelihatan harmoni dengan mengorbankan penilaian kritis. Dalam keadaan sedemikian, pandangan yang berbeza dianggap mengganggu perpaduan, sedangkan ia sebenarnya boleh mengelakkan organisasi daripada membuat keputusan yang silap.

Akibatnya, pemimpin bukan lagi menerima gambaran sebenar keadaan organisasi, tetapi hanya menerima gambaran yang telah ditapis oleh kelompok tertentu.

Lama-kelamaan, keputusan menjadi semakin jauh daripada realiti.

Budaya pengampuan juga melahirkan apa yang dikenali sebagai court politics, iaitu kewujudan kelompok kecil yang mengawal akses kepada pemimpin.

Kelompok ini sering bertindak sebagai penapis maklumat, penentu siapa yang boleh mendekati kepimpinan dan pembentuk persepsi terhadap ahli lain. Apabila keadaan ini berlarutan, keputusan organisasi tidak lagi lahir daripada proses yang terbuka, tetapi dipengaruhi oleh kepentingan kelompok yang mempunyai akses paling hampir kepada kuasa.

Fenomena ini bukan sahaja menjejaskan keadilan dalam organisasi, malah melemahkan keyakinan ahli terhadap sistem dalaman parti.

Ironinya, pengampu jarang dilihat sebagai ancaman.

Mereka tidak membantah kepimpinan, tidak mencetuskan konflik secara terbuka dan sentiasa menampilkan imej sebagai penyokong paling setia.

Namun dalam banyak keadaan, mereka sebenarnya menghalang pemimpin daripada mendengar suara sebenar organisasi. Kritikan yang membina disekat, pandangan alternatif diketepikan dan laporan yang tidak menyenangkan disembunyikan.

Akhirnya, pemimpin membuat keputusan berdasarkan maklumat yang tidak lengkap, manakala organisasi kehilangan keupayaan untuk memperbaiki kelemahannya sendiri.

Organisasi politik yang matang tidak mengukur kesetiaan melalui jumlah pujian yang diberikan kepada pemimpin.

Sebaliknya, kematangan diukur melalui keberanian ahlinya menyampaikan pandangan secara jujur, kesediaan pemimpin menerima kritikan secara terbuka dan kekuatan institusi memastikan setiap keputusan dinilai berdasarkan merit, bukannya siapa yang mengemukakannya.

Pemimpin yang hebat bukanlah pemimpin yang dikelilingi oleh mereka yang sentiasa bersetuju. Sebaliknya, mereka ialah pemimpin yang bersedia mendengar pandangan yang mencabar fikirannya demi kepentingan organisasi.

Dalam politik, ancaman terbesar kepada sesebuah parti bukan semestinya datang daripada lawan di luar organisasi. Ada kalanya ancaman itu tumbuh dari dalam, apabila budaya pengampuan menggantikan budaya integriti, apabila pujian mengatasi kejujuran, dan apabila kepentingan individu mengatasi kepentingan institusi.

Parti yang benar-benar kuat bukanlah parti yang mempunyai paling ramai pengikut yang sentiasa mengangguk setuju. Parti yang kuat ialah parti yang membina budaya keberanian intelektual, menggalakkan perbezaan pandangan yang bertanggungjawab dan memastikan kesetiaan sentiasa berpaksikan prinsip, bukannya personaliti.