MEMAHAMI POLITIK MELANGKAUI TAJUK BERITA
Siri 12 (Bahagian Akhir)
Oleh Mohd Khairy Abdullah
Editor-in-Residence
Pensiangan, Sabah
“Sesebuah parti politik tidak diukur oleh keupayaannya memenangi pilihan raya, tetapi oleh keupayaannya membina sebuah negara yang tidak lagi bergantung kepada politik wang.”
Inilah kesimpulan paling penting yang sering terlepas daripada perbahasan politik kontemporari.
Terlalu banyak parti politik menganggap kemenangan pilihan raya sebagai destinasi terakhir perjuangan politik.
Hakikatnya, dalam teori demokrasi moden, kemenangan hanyalah lesen untuk mentadbir, bukannya bukti bahawa sesebuah parti telah berjaya membina negara.
Pilihan raya bukan penghujung demokrasi.
Pilihan raya ialah permulaan kepada ujian yang sebenar.
Ujian sama ada parti tersebut mampu menukar mandat rakyat kepada institusi yang lebih kukuh, ekonomi yang lebih dinamik, masyarakat yang lebih berilmu dan negara yang lebih adil.
Jika tidak, kemenangan itu hanyalah statistik politik.
Bukan pencapaian tamadun.
Salah satu kelemahan terbesar banyak parti politik ialah mereka berfungsi hanya sebagai mesin pilihan raya (electoral machine).
Aktiviti parti memuncak ketika pilihan raya.
Selepas kemenangan atau kekalahan, organisasi kembali pasif.
Perbincangan mengenai dasar semakin terhad.
Latihan kepimpinan semakin berkurangan.
Penyelidikan hampir tidak wujud.
Budaya membaca menjadi asing.
Keadaan ini menyebabkan parti kehilangan fungsi intelektualnya.
Sedangkan parti politik yang matang sepatutnya menjadi institusi pembelajaran (learning institution).
Parti yang benar-benar bersedia memimpin negara bukan sekadar mempunyai jentera kempen.
Ia mempunyai:
- pusat penyelidikan dasar (policy research);
- latihan kepimpinan yang sistematik;
- pangkalan data sosial dan ekonomi;
- budaya perbahasan ilmiah;
- hubungan strategik dengan universiti dan institusi penyelidikan;
- mekanisme penilaian prestasi pemimpin berasaskan bukti (evidence-based evaluation).
Dalam erti kata lain, parti politik perlu menjadi kilang idea, bukan sekadar kilang slogan.
Inilah realiti baharu demokrasi global.
Ekonomi digital.
Kecerdasan buatan.
Perubahan iklim.
Keselamatan makanan.
Persaingan geopolitik.
Transformasi tenaga.
Migrasi.
Ekonomi hijau.
Kesemua cabaran ini tidak boleh diselesaikan melalui politik patronaj.
Ia memerlukan:
pemikiran strategik,
kapasiti institusi,
kepimpinan berasaskan ilmu,
dan keupayaan merancang masa depan.
Masyarakat hari ini bukan sekadar mahu mengetahui siapa yang akan memerintah.
Mereka mahu mengetahui:
Siapa yang benar-benar memahami dunia yang sedang berubah?
Di sinilah kelebihan sebenar parti politik masa hadapan.
Bukan kerana mereka mempunyai wang yang paling banyak.
Tetapi kerana mereka mempunyai kapasiti intelektual yang paling tinggi.
Jika kita meneliti sejarah dunia, hampir semua tamadun besar berkembang bukan kerana politik wang.
Mereka berkembang kerana:
institusi yang stabil,
budaya ilmu,
kepimpinan yang berwawasan,
ekonomi yang produktif,
serta masyarakat yang percaya kepada masa depan.
Tiada satu pun negara yang muncul sebagai kuasa dunia hanya kerana memiliki politik wang yang lebih cekap.
Sebaliknya, banyak negara mengalami kemerosotan apabila politik transaksional menggantikan politik institusi.
Apabila kuasa menjadi komoditi, institusi menjadi lemah.
Apabila institusi lemah, pelaburan merosot.
Apabila pelaburan merosot, produktiviti menurun.
Apabila produktiviti menurun, rakyat kehilangan harapan.
Dan apabila harapan hilang, demokrasi menjadi semakin mudah diperdagangkan.
Inilah kitaran yang mesti diputuskan oleh mana-mana negara yang benar-benar mahu maju.
Dalam konteks Sabah, persoalannya bukan sekadar bagaimana memenangi pilihan raya akan datang.
Persoalan yang lebih besar ialah:
Bagaimanakah kita mahu dikenang lima puluh tahun akan datang?
Adakah Sabah akan dikenang sebagai negeri yang terus mengulangi politik patronaj?
Atau sebagai negeri yang berjaya membina model politik baharu berasaskan ilmu, integriti dan institusi?
Jika gagasan Sabah First ingin menjadi legasi politik yang berkekalan, maka ia perlu berkembang daripada slogan mobilisasi kepada falsafah pentadbiran.
Sabah First tidak boleh hanya bermaksud mengutamakan Sabah.
Ia mesti bermaksud:
mengutamakan ilmu,
mengutamakan integriti,
mengutamakan produktiviti,
mengutamakan tadbir urus yang baik,
mengutamakan pembangunan modal insan,
serta mengutamakan institusi yang mampu bertahan melangkaui mana-mana individu.
Hanya dengan cara itu, Sabah First akan berkembang daripada slogan politik kepada doktrin pembangunan negeri.
Dan hanya melalui transformasi seperti itulah sesebuah parti mampu membina legitimasi yang tidak bergantung kepada politik wang.
Demokrasi moden sedang memasuki satu era baharu.
Era di mana rakyat semakin menilai bukan sekadar siapa yang paling lantang berkempen, tetapi siapa yang paling berupaya memimpin.
Bukan siapa yang paling banyak berbelanja.
Tetapi siapa yang paling banyak membina.
Bukan siapa yang paling banyak memberi.
Tetapi siapa yang paling banyak memperkasakan.
Politik wang mungkin masih mempengaruhi sebahagian keputusan pilihan raya.
Namun sejarah menunjukkan bahawa ia tidak pernah menjadi asas yang kukuh untuk membina negara.
Kuasa yang dibeli akan sentiasa memerlukan harga baharu.
Tetapi legitimasi yang dibina melalui kepercayaan akan terus berkembang menjadi kekuatan institusi.
Akhirnya, masa depan sesebuah parti politik tidak ditentukan oleh jumlah wang yang dibelanjakan semasa kempen.
Ia ditentukan oleh keupayaannya membina masyarakat yang suatu hari nanti tidak lagi memerlukan politik wang.
Kerana demokrasi yang matang bukanlah demokrasi yang mempunyai pilihan raya paling mahal.
Demokrasi yang matang ialah demokrasi yang melahirkan rakyat yang mengundi kerana keyakinan, bukan kerana ganjaran; yang memilih berdasarkan dasar, bukan habuan; dan yang mempertahankan institusi kerana memahami bahawa masa depan negara tidak boleh dibeli, tetapi mesti dibina.
Akhirnya, persoalan sebenar bukanlah sama ada politik wang masih mampu memenangi sesebuah pilihan raya.
Persoalan yang jauh lebih penting ialah sama ada parti politik mempunyai keberanian untuk membina legitimasi yang tidak memerlukan politik wang.
Di sinilah masa depan demokrasi akan ditentukan.
Bukan di meja rundingan transaksi.
Bukan di pentas retorik kempen.
Tetapi di dalam keupayaan parti politik mentransformasikan dirinya daripada organisasi pemburu kuasa kepada institusi pembina negara.
Kerana sejarah tidak pernah mengabadikan nama parti yang paling kaya.
Sejarah mengingati parti yang meninggalkan institusi yang kukuh, kepimpinan yang berintegriti, rakyat yang berilmu, dan negara yang lebih adil daripada ketika mereka mula memegang amanah.
Itulah ukuran sebenar sebuah kemenangan politik.
